آبادان عزیز ما از دیر باز یکی از مظاهر گفتگوی تمدنها و پذیرش آراء وادیان سایر مذاهب بوده است ، این موضوع را می توان با نگاهی ساده به تعداد معابد و مساجد پیروان سایر مذاهب و ادیان در شهر آبادان دریافت .

وجود کلیساهای متعدد ، کنیسه ها ، معابد سیک ها و هندوان ، مساجد سایر ملل مسلمان و مسلمانان پیرو سایر مذاهب اسلامی .... همگی حاکی از وجود یک اعتقاد و احترام نسبت به معتقدین به دیگر ادیان است ، هر چند که از این معابد و زیارتگاهها که نام بردیم شاید چندتایی بیشتر باقی نمانده باشد ، آنهم بصورتی نیمه ویران و متروک و از بعضی از آنها دیگر فقط نامی مانده است و خاطره ای در ذهن سالمندان...

اما یکی از این مکانها که هنوز سالم مانده و همچون ساختمانی زیبا گوشه ای از شهر خوبان را زینت می بخشد ، کلیسای ارامنهء گریگوری آبادان است ، کلیسایی که در سال 1958 میلادی (1336 هجری شمسی) بنا گردیده و بزرگترین تالار اجتماعات ارامنهء مقیم آبادان محسوب می گردیده است . شاید برخی بیندیشند که حضور این همه مکان مقدسه در شهر آبادان ریشه در صنعتی بودن این شهر و حضور بیگانگان در یک قرن اخیر داشته باشد ، اما با نگاهی به پشت سر و آنچه که در کتب گذشتگان بر جای مانده در می یابیم که حضور این همه ادیان در این شهر باستانی ریشه در هزاره های پیشین دارد : ابن بطوطه جهانگرد مسلمان که در قرن هشتم هجری از این شهر دیدن نموده به وجود مساجد ، معابد و رباطهای بسیار در آبادان اشاره دارد و اسطخری در بیش از هزار سال پیش این شهر را شهری مسلمان با حضور پیروان بسیار از سایر ادیان معرفی می کند .

باید دانست که این کلیسای ارامنه که به کلیسای قاراپت مقدس مشهور است اولین کلیسای ارامنهء آبادان در عصر حاضر محسوب نمی گردد ، بلکه پیش از احداث این کلیسا در آبادان دو کلیسای دیگر نیز وجود داشته اند : کلیسای کریستوفر ، در منطقهء بریم آبادان که در سال 1928 میلادی (1306 هجری شمسی) احداث گردید و متعلق به مسیحیان پروتستان آبادان بوده است و دیگر کلیسای آبادان که در سال 1951 میلادی (1329 هجری شمسی) تاسیس گردید ، کلیسای آشوری بوده که در نزدیکی فلکهء الفی جای داشته و مورد استفادهء مسیحیان آشوری آبادان قرار می گرفته ، که امروزه دیگر از آن دو کلیسای قدیمی اثری بر جای نمانده است .

همشهریان مهربان مسیحی ما هنوز هم هر یکشنبه برای اجرای مناسک و مراسم مذهبی خویش به این کلیسا می آیند و در آزادی کامل به برگزاری آیین خویش می پردازند . متولی امروز این کلیسا یکی از ارامنهء خوشنام آبادان به نام آقای مانوکیان می باشد که کارمند بیمارستان امام خمینی (ره) است 

وجود دو رودخانه آب شیرین به نام‌هاى بهمنشیر و اروندرود سبب شده تا این خطه از سرزمین ایران شكل جزیره به خود بگیرد ، رودخانه بهمنشیر با انشعاب گرفتن از رودخانه كارون و دو نیمه كردن شهر خرمشهر شمال آبادان را دور زده و عاقبت در خلیج فارس آرام می‌گیرد .

رودخانه اروند نیز با انشعاب از دجله و فرات در كشور عراق و رودخانه كارون، غرب و جنوب آبادان را احاطه و به عنوان مرز مشترك جمهورى اسلامى ایران و عراق جلوه خاصى به این شهر می‌بخشد .

وجود این دو رودخانه به دلیل اتصال به خلیج فارس و متعاقب آن دسترسى به آبهاى آزاد از گذشته‌هاى دور تاكنون سبب شده تا مردم این دیار بتوانند با دیگر ساكنان حاشیه خلیج فارس و دیگر كشورهاى آسیایى مثل هند و حتى آفریقا ارتباط تجارى و فرهنگى داشته باشند. 
بعد از كشف و احداث نخستین چاه نفت در مسجد سلیمان، آبادان نخستین شهرى بود كه به علت داشتن موقعیت‌هاى صنعتى توانست تشنگان ثروت و قدرت اروپایى را به خود جذب كند به‌طورى كه در اندك زمان ممكن دكل‌هاى نخستین پالایشگاه نفت ایران در این شهر برپا شد. 
دیرى نپایید كه آوازه آبادان عالمگیر شد، جویندگان كار از سراسر كشور و حتى جهان به آبادان سرازیر شدند و سال‌ها بدون هیچ تعارضى در كنار هم كار كردند و در صلح و صفا زندگى كردند، وجود دوستى و ارتباط كارى و تجارى میان آبادانی‌ها و سایر ملل سبب شد تا آنها نیز به حضور در این شهر تشویق و سالها در شهر آبادان و در كنار مردم آن به همزیستى مسالمت آمیز بپردازند ارتباطات آزاد مردم آبادان با سایر ملل دنیا سبب به‌وجود آمدن فرهنگ‌هاى مختلفى در این شهر شد .

تا جاییکه هم اكنون به رغم وجود ملیت‌ها و فرهنگ‌هاى مختلف ودرهر جای جهان همه ادعاى آبادانى بودن را داشته و با لهجه خاص آبادانى سخن می‌گویند.

با نگاهی به تعداد معابد و مساجد پیروان سایر مذاهب و ادیان می توان گفت آبادان  یکی از مظاهر گفتگوی تمدنها و پذیرش آراء وادیان سایر مذاهب بوده است ،

وجود کلیساهای متعدد ، کنیسه ها ، معابد سیک ها و هندوان ، مساجد سایر ملل مسلمان و مسلمانان پیرو سایر مذاهب اسلامی .... همگی حاکی از وجود یک اعتقاد و احترام نسبت به معتقدین به دیگر ادیان است.

مجاورت مسجد موسی ابن جعفر معروف به مسجد بهبهانی‌ها  و كلیسای آبادان جلوه‌ای بارز از احترام متقابل پیروان ادیان الهی را به تصویر كشیده است .

کلیسای ارامنهء گریگوری آبادان ، در سال 1958 میلادی (1336 هجری شمسی) بنا گردیده و بزرگترین تالار اجتماعات ارامنهء مقیم آبادان محسوب می گردیده است.

این کلیسا که به کلیسای قاراپت مقدس مشهور است اولین کلیسای ارامنهء آبادان در عصر حاضر محسوب نمی گردد ،

چرا که پیش از احداث این کلیسا در آبادان دو کلیسای دیگر نیز وجود داشته است : کلیسای کریستوفر ، در منطقهء بریم آبادان که در سال 1928 میلادی (1306 هجری شمسی) احداث گردید و متعلق به مسیحیان پروتستان آبادان بوده است و دیگر کلیسای آبادان که در سال 1951 میلادی (1329 هجری شمسی) تاسیس گردید ، کلیسای آشوری بوده که در نزدیکی فلکهء الفی جای داشته و مورد استفادهء مسیحیان آشوری آبادان قرار می گرفته ، که امروزه دیگر از آن دو کلیسای قدیمی اثری بر جای نمانده است .

در محوطه کلیسا مدرسه ای ویژه تحصیل فرزندان ارامنه به نام مدرسه ملی ادب وجود دارد .

جالب توجه است بدانیم پس از شروع جنگ تحمیلی و مهاجرت سکنه و اهالی آبادان از جمله ارامنه ، با اجازه از اسقف ها و متولیان امور کلیسا ، مدرسه ادب و محوطه کلیسا به لحاظ واقع شدن در مرکز شهر هچنین فضای بزرگ ودو طبقه بودن مدرسه به مقری جهت آموزش رزمنگان وبسیجیان بدل گشت .

هم اکنون خانواده مانوکیان از ضهروندان ارمنی ساکن آبادان متولی امور کلیسا می باشند و هر یکشنبه  به اتفاق دیگر شهروندان ارمنی برای اجرای مناسک و مراسم مذهبی خویش به این کلیسا می آیند و در آزادی کامل به برگزاری آیین خویش می پردازند .